Posuw na ostrze – wyjaśnienie i przykłady

Posuw na ostrze to ilość materiału, jaką jedno ostrze frezu usuwa przy jednym obrocie. To jeden z najważniejszych parametrów w CNC, bo decyduje o jakości cięcia i żywotności narzędzia. Posuw na ostrze jest parametrem najczęściej podawanym przez producenta.

Czym dokładnie jest posuw na ostrze

Można to opisać prostym wzorem:

posuw na ostrze = posuw / (obroty × liczba ostrzy)

Czyli:

• posuw to prędkość ruchu frezu (mm/min)
• obroty to liczba obrotów na minutę (obr/min)
• liczba ostrzy to ile krawędzi tnących ma frez

Każde ostrze powinno „zabrać” określoną ilość materiału.

Dlaczego to jest ważne

• za mały posuw na ostrze → frez się ślizga, tarcie, przegrzewanie
• za duży posuw na ostrze → przeciążenie, łamanie frezu

Najlepsza praca frezu to równe, konkretne wióry, a nie pył ani ciągnięcie materiału.

Jak dobrać posuw na ostrze

Nie ma jednej wartości dla wszystkiego — zależy od:

• materiału (drewno, aluminium, plexi)
• średnicy frezu
• liczby ostrzy
• sztywności maszyny

Ogólne orientacyjne wartości dla frezu 3,175 mm:

• aluminium: ok. 0,01 – 0,05 mm na ostrze
• drewno: ok. 0,05 – 0,2 mm na ostrze
• plexi: ok. 0,02 – 0,1 mm na ostrze

Frez o innej średnicy będzie miał inną wartość.

Przykład 1 – aluminium

Frez: 3.175 mm, jedno ostrze
RPM: 20 000
Posuw: 1000 mm/min

Obliczenie:

posuw na ostrze = 1000 / (20000 × 1) = 0,05 mm

Wynik:
To górna granica dla aluminium – może działać, ale warto zacząć trochę niżej.

Przykład 2 – aluminium

Frez: 6 mm, jedno ostrze
RPM: 16 000
Posuw: 1000 mm/min

Obliczenie:

posuw na ostrze = 1000 / (16000 × 1) = 0,0625 mm

Jak rozpoznać zły posuw na ostrze

Za mały:

• pył zamiast wiórów
• materiał się nagrzewa
• frez się ślizga

Za duży:

• drgania i hałas
• łamanie frezu
• nierówna powierzchnia

Praktyczna wskazówka

Zawsze patrz na wióry:

• cienkie, równe wióry → dobrze
• pył → za mały posuw
• grube, poszarpane → za duży posuw

Podsumowanie

• posuw na ostrze to ilość materiału zdejmowana przez jedno ostrze
• to kluczowy parametr wpływający na jakość i trwałość frezu
• najlepiej działa w połączeniu z odpowiednimi obrotami
• najważniejsze jest obserwowanie wiórów i korekta ustawień