Jak ustawić posuw w CNC - Poradnik
Ustawienie posuwu (czyli prędkości przesuwu narzędzia) w CNC to kluczowa sprawa, bo wpływa na jakość obróbki, żywotność narzędzia i bezpieczeństwo pracy. Nie ma jednej wartości „dla wszystkiego” – trzeba ją dobrać na podstawie kilku parametrów.
F = fz · z · n
gdzie:
F – posuw (mm/min)
fz – posuw na ząb (mm/ząb)
z – liczba ostrzy (np. frez 2-ostrzowy → z = 2)
n – obroty wrzeciona (1/min)
Ważne zasady
Za duży posuw → łamanie narzędzia, drgania
Za mały posuw → przypalanie materiału, szybkie zużycie
Lepiej zaczynać od niższych wartości i stopniowo zwiększać
Słuchaj maszyny – dźwięk dużo mówi
Dodatkowe czynniki
- głębokość skrawania
- sztywność maszyny (im sztywniejsza tym lepiej)
- chłodzenie
Przykład aluminium
materiał: aluminium PA6
frez: Ø6 mm
liczba ostrzy: 1
obroty: 15 000 obr/min
bezpieczny zakres: 0.04 – 0.07 mm/ząb
Obliczenia
Bezpiecznie (start)
F = 0.04 ⋅ 1 ⋅ 15000 = 600 mm/min
Optymalnie
F = 0.05 ⋅ 1 ⋅ 15000 = 750 mm/min
Agresywnie
F = 0.06 ⋅ 1 ⋅ 15000 = 900 mm/min
ładny wiór → OK (musi być konkretny wiór - nie pył)
piszczenie → za mały posuw
szarpanie → za duży
za długo będzie szarpać → zaraz się złamie
Przykład sklejka
materiał: sklejka
frez: Ø6 mm
liczba ostrzy: 4
obroty: 30 000 obr/min
bezpieczny zakres: 0.04 – 0.07 mm/ząb
Obliczenia
Bezpiecznie
F = 0.05 ⋅ 4 ⋅ 30000 = 6000 mm/min
Optymalnie
F = 0.07 ⋅ 4 ⋅ 30000 = 8400 mm/min
Agresywnie
F = 0.09 ⋅ 4 ⋅ 30000 = 10800 mm/min
Przykład sklejka
materiał: sklejka
frez: Ø12 mm
liczba ostrzy: 4
obroty: 22 000 obr/min
bezpieczny zakres: 0.06 – 0.10 mm/ząb
Obliczenia
Bezpiecznie
F = 0.06 ⋅ 4 ⋅ 22000 = 5280 mm/min
Optymalnie
F = 0.08 ⋅ 4 ⋅ 22000 = 7040 mm/min
Agresywnie
F = 0.10 ⋅ 4 ⋅ 22000 = 8800 mm/min
Przykład tworzywa sztuczne
materiał: tworzywo (PVC / PE / PMMA)
grubość: 10 mm
frez: Ø6 mm
obroty: 12 000 obr/min
Obliczenia
Bezpiecznie
F = 0.03 ⋅ 2 ⋅ 12000 = 720 mm/min
Optymalnie
F = 0.05 ⋅ 2 ⋅ 12000 = 1200 mm/min
Agresywnie
F = 0.07 ⋅ 2 ⋅ 12000 = 1680 mm/min
Największe zagrożenie = temperatura
topienie / klejenie wióra → za mały posuw
piszczenie → trze zamiast ciąć → za mały posuw
powietrze/nadmuch = bardzo pomaga
4 ostrza → prawie zawsze zły wybór do tworzyw
"robią się gluty” zamiast wióra → za gorąco / za mały posuw