Dobór obrotów freza zależy głównie od materiału, średnicy narzędzia i typu freza. Najprostsza zasada: im twardszy materiał, tym niższe obroty. Im miększy, tym wyższe.
Podstawowy wzór:
n = (1000 × Vc) / (π × D)
gdzie:
- n – obroty na minutę
- Vc – prędkość skrawania (m/min)
- D – średnica freza (mm)
Typowe wartości prędkości skrawania:
Drewno
miękkie: Vc =300–600 m/min
twarde: Vc =200–400 m/min
czyli bardzo wysokie obroty
Tworzywa sztuczne (PVC, plexi)
Vc =100–300 m/min
średnie lub wysokie obroty
Aluminium
Vc =150–300 m/min
wysokie obroty
Stal zwykła
Vc =80–150 m/min
średnie obroty
Stal nierdzewna
Vc =50–100 m/min
niższe obroty
Żeliwo
Vc =80–120 m/min
raczej niższe obroty
Przykład dla freza 6mm:
Drewno miękkie (Vc = 500 m/min)
n = (1000 × 500) / (3,14 × 6) ≈ 26 500 obr/min
Drewno twarde (Vc = 300 m/min)
n = (1000 × 300) / (3,14 × 6) ≈ 15 900 obr/min
Tworzywa sztuczne (Vc = 200 m/min)
n = (1000 × 200) / (3,14 × 6) ≈ 10 600 obr/min
Aluminium (Vc = 200 m/min)
n = (1000 × 200) / (3,14 × 6) ≈ 10 600 obr/min
Stal zwykła (Vc = 100 m/min)
n = (1000 × 100) / (3,14 × 6) ≈ 5300 obr/min
Stal nierdzewna (Vc = 70 m/min)
n = (1000 × 70) / (3,14 × 6) ≈ 3700 obr/min
Żeliwo (Vc = 100 m/min)
n = (1000 × 100) / (3,14 × 6) ≈ 5300 obr/min
Przykład dla drewnna miękkiego i 3 różnych średnic: 4mm, 6mm, 8mm:
D = 4 mm
n = (1000 × 500) / (3,14 × 4) ≈ 39 800 obr/min
D = 6 mm
n = (1000 × 500) / (3,14 × 6) ≈ 26 500 obr/min
D = 8 mm
n = (1000 × 500) / (3,14 × 8) ≈ 19 900 obr/min
Dodatkowe zasady:
mniejszy frez = wyższe obroty
większy frez = niższe obroty
za wysokie obroty powodują przegrzewanie
za niskie mogą powodować drgania i słabą powierzchnię
W praktyce najlepiej trzymać się tabel producenta albo zrobić próbę i lekko skorygować ustawienia.